Tục ngữ về gia đình

Ama ia, ama hluh (Thần linh Tự nhiên)

Gốc (Jrai): 'Ama ia, ama hluh'

Dịch nghĩa: 'Nước là cha, lửa là cha'

Ý nghĩa:

Câu tục ngữ cô đọng này thể hiện rõ rệt tính đa thần và thuyết vật linh (Animism) trong văn hóa Jrai.

• Tôn thờ Nguồn sống: Nước (ia) và Lửa (hluh) là hai yếu tố thiết yếu và mạnh mẽ nhất đối với đời sống cư dân Tây Nguyên (nước cho nông nghiệp, lửa cho bếp núc và tránh thú dữ).
• Tính thiêng liêng: Việc gọi nước và lửa là 'cha' (Ama) cho thấy sự tôn kính cao nhất, coi các yếu tố tự nhiên này là đấng sáng tạo, che chở và là nguồn gốc của sự sống, cần phải được thờ cúng và bảo vệ.

Agong dơi dơi alinh lẽ ngăn (Tình Anh Em)

Gốc (Jrai): 'Agong dơi dơi alinh lẽ ngăn'

Dịch nghĩa: 'Anh em như thể tay chân'

Ý nghĩa:

Đây là câu tục ngữ tương đồng với triết lý của nhiều dân tộc, nhấn mạnh tầm quan trọng của tình thân và sự đoàn kết.

• Sự gắn bó Máu mủ: Việc ví anh em với 'tay chân' (bộ phận cơ thể) thể hiện sự gắn bó tự nhiên, không thể tách rời và có mối quan hệ tương hỗ, phụ thuộc lẫn nhau trong sinh hoạt và lao động.
• Đức tính Hòa thuận: Câu tục ngữ là lời nhắc nhở rằng anh em ruột thịt phải hòa thuận, gắn bó, cùng nhau vượt qua khó khăn để củng cố sức mạnh của gia đình và buôn làng.